Benim ilk gençlik yıllarımda TRT2’de iki film birden kuşağı vardı. Sanırım Salı günleri arka arkaya iki film gösterilirdi. TRT2’nin özelliği diğer kanallara göre daha fazla sanat ağırlıklı, daha bilgiyi, öğrenmeyi ön plana çıkaran programlar sunmasıydı. TRT2’yi ilgiyle izlesem de İki Film Birden programını pek seyrettiğimi söyleyemem, çünkü hem uykum gelirdi hem de sanırım o dönemde filmler bana ağır geliyordu.

Geçen hafta yaptığımız Sofya gezisinde bir günümüzü sadece 2 müzeyi görmeye ayırdık. “İki Müze Birden” gezi programımız bana “İki Film Birden” programını hatırlattı. TRT2’nin o dönemdeki sanat, bilim, öğrenme odaklı yayın akışı gibi, biz de bu iki müzeyi ziyaret ederek Sofya’da sanat, bilim, öğrenme odaklı bir program uygulamış olduk.

Geçen hafta yaptığımız Sofya gezimizde ziyaret ettiğimiz 2 müzeyi Sofya’ya gitmeyi düşünenlere ya da müzecilik ile ilgilenenlere aktarmak istedim.

Öncelikle bizim Sofya’da olduğumuz hafta hava soğuk ve kar yağışlıydı. Hem soğuk hava nedeni ile içeride zaman geçirmek istedik hem de çocukların sıkılmadan, keyif alacakları, gezimizin hep akıllarında kalması, tanıdıkları kişilere anlatacak şeyleri olması açısından bu iki müzeyi seçtik. Tabi bizim için de müzeler enteresan ve ilgi çekiciydi.

Gittiğimiz 2 müzeden biri çocuklar için Bilim ve Teknoloji Müzesi Muzeiko (Muzeiko Science and Technology Museum), diğeri de Sosyalist Sanatlar Müzesi (Socialist Art Museum). Bu iki müze Sofya’nın tarihi şehir merkezinden biraz uzakta GM Dimitrov Metro İstasyonuna çok yakın iki noktada. İki müze arası yaklaşık 300 metre ve yürümeye uygun aralardan geçerek kolayca birinden diğerine ulaşılabiliyor.

Öncelikle Muzeiko’dan bahsedeceğim. Muzeiko 2 bin m2 alana kurulmuş, 130’dan fazla interaktif oyunu içeren çocuklar için tasarlanmış bir müze. Müze’de tarih, arkeoloji, fizik, enerji, astronomi ve uzay, yapı, doğa, bitkiler ve hayvanlar ile ilgili pek çok bölüm var. Ben Türkiye’de böyle bir müzeye henüz denk gelmedim. Bazen İstanbul’da geçici olarak kurulan aktivite alanları olabiliyor. Bir de Eskişehir’de bir bilim müzesi görmüştük. ama hiçbiri Muzeiko kadar çocukları etkilemedi. Şunu da söylemeliyim, eserler, tasarımların hiçbiri çok yüksek maliyetli, çok zor, ince tasarımlar değildi. Aksine çok basit bir şekilde yapılmış oyunlar vardı. Mesela, arkeoloji bölümünde çocuklar dünyada var olan bir mozaiği, orada var olan parçaları yap-boz gibi birleştirerek kendileri yapıyorlar. Ya da bir tezgahın içini talaş ile doldurmuşlar ve tezgahın en altına da eski çağlardan kalma eserlere benzeyen paralar, testi parçaları vs yapıştırmışlar. Çocuklar ellerindeki fırçalar ile talaşı kaldırarak, sanki gerçekte bir arkeolojik kazı yapıyor gibi bu eserleri ortaya çıkarıyorlar. Enerji bölümünde sabit duran bir bisikletin pedallarını çevirerek, elektrik üretiyorlar ve bir radyonun çalışmasını sağlıyorlar.

Çocuklar her bölümde farklı farklı şeyler görüyorlar ve ilgilerini hiç kaybetmeden, hiç sıkılmadan hem farklı şeyler öğreniyorlar, hem de keyifli zaman geçiriyorlar. Her bölümdeki aktivitenin ya da sergilenen objenin hem Bulgarca, hem de İngilizce açıklaması yer alıyor. Çok anlaşılır bir dille yazıldığı ve seslendirildiği için çocuklar da hiç zorlanmadan açıklamaları takip edebildi.

 

Ayrıca, biz katılmadık ama çocuklar için organize edilmiş grup aktiviteleri de yer alıyor. Çocukları yönlendiren bir eğitmen eşliğinde uzayla ilgili, kimya ile ilgili ya da inşaat/tasarım faaliyetleri yapabiliyorlar.

Biz biletlerimizi gittiğimiz zaman direkt gişeden aldık, ama isterseniz önceden Müzenin internet sitesinden de satın alabilirsiniz.

Müze içinde küçük bir kafeterya var ve burada da çorba, sandviç, salata ve atıştırmalık bir şeyler bulabilirsiniz. Küçük çocukların ziyaret edeceğini düşünerek, kafeteryada çorba sunmalarını ben çok takdir ettim. Kendi kızlarım küçükken, onların yiyebileceği çorbayı bulmakta zorlandığım zamanlar olmuştu, çorbaların acı ya da baharatlı olup da çocukların içemediği zamanları hatırlarım.

Müzenin İngilizce internet adresi aşağıdaki gibi.

http://muzeiko.com/en

Biz her gezimizin dönüşünde yolda yaptığımız geziyi ailecek değerlendiriyoruz. Hepimiz en beğendiğimiz, en etkilendiğimiz, en iyi zaman geçirdiğimiz ya da tam aksine hiç memnun olmadığımız, zorlandığımız şeyleri konuşuyoruz. Kızlar, Sofya gezisinde en beğendikleri yerin Muzeiko olduğunu söylediler.

 

Bu bölgedeki ikinci müzemiz de Sosyalist Sanat Müzesi

Bu müzede ülkede 2000 yılı öncesinde yapılmış, komünist düzeni destekleyen heykel ve resimler sergileniyor. Lonely Planet’in Müze ile ilgili açıklaması şöyleydi, “ülkede bulunan yüzlerce Lenin ve Stalin heykelinin bugün nerede olduğunu mu merak ediyorsunuz, bir kısmını bu müzede görebilirsiniz”.

Öncelikler bilet aldığınız yerde komünist düzeni anlatan yaklaşık yarım saatlik bir filmi sizin için gösteriyorlar. Film, o dönemin propaganda amaçlı çekilmiş filmlerinden ve komünist düzenin bazı önemli/dönüm noktalarını anlatan tarihsel olaylardan derlenmiş bir belgesel niteliğinde hazırlanmış. Bu filmi ben ve eşim ilgiyle seyrettik, imar konusunda nasıl toplum olarak çalıştıkları, milli bayramları nasıl kutladıkları, eğitimi nasıl ele aldıkları filmde görsel olarak sunuluyor. Film Bulgarca’ydı ve İngilizce alt yazısı vardı. Ama konuşmalar çok çok azdı, genel olarak sadece tarihler ve olayları belirtmişlerdi, bu nedenle filmi takip etmek zor değil.

Müzenin bahçesinde, Lonely Planet’de bahsedilen heykeller yer alıyor. Lenin ve komünist dönemdeki Bulgar yöneticilerin heykellerinin yanında çalışan-işçi-emekçilere ait heykeller de bol bol var. Bu heykeller hepimizin ilgisini çekti. Bazı heykeller devasa büyüklükteydi, bazı heykellerde insanoğlunun farklı özellikleri ön plana çıkarılarak işçi-emekçiye vurgu yapılmak istenmişti. Bu eserleri görünce, insan komünist düzende insana, topluma ve sanatçıya verilen değer çok yüksekmiş gibi bir izlenime kapılıyor.

 

Müzenin iç kısmında ise farklı tekniklerle yapılmış resimler/tablolar sizi bekliyor. Yine aynı şekilde çalışan, emekçi insan figürlerini bu sergide izleyebilirsiniz.

Sosyalist Sanat Müzesinde, Bulgaristan’daki komünist dönemin bir tarihçesini bulabilirsiniz. Müze, Kültür Bakanlığı’na ait kompleksin içinde yer alıyor. İlk girişte Bakanlığın güvenlikli bahçe kapısından geçtikten sonra müzeye ulaşabiliyorsunuz. Zaten uzaktan büyük heykelleri ve büyük kızıl yıldızı fark etmemeniz mümkün değil. Ayrıca bu müzenin yanında Sopharma İş Merkezi var ve içinde kafeler, kitapçı, oyuncakçı gibi küçük dükkanlar yer alıyor.

Biz ailecek bu iki müzeyi gördüğümüz günden çok keyif aldık. Sizler de çocuklarınızla birlikte eğlenmek, onların yeni bir şeyler keşfetmesini sağlamak ve seyretmek istiyorsanız, komünist düzeni merak ediyorsanız Sofya’ya geldiğinizde bu müzeleri mutlaka ziyaret edin.